خلاقیت و تولید افکار و اندیشه های جدید توسط مدیران و کارکنان سازمانی دارای اهمیت ویژه ای است و این مهم در سازمان از جایگاه والایی برخوردار است. امروزه سازمانهایی موفق هستند و می توانند در دنیای پررقابت ادامه حیات بدهند که دائماً افکار و اندیشه های جدید را در سازمان کاربردی کنند و این امر توسط مدیران و کارکنان خلاق امکان پذیر است نه تنها در سازمانها بلکه در نظامهای آموزشی نیز تاکید عمده بر پرورش خلاقیت دانش آموزان و دانشجویان است.
معیار اساسی موفقیت یک نظام آموزشی در این است که چقدر افراد بافکر و خلاق تربیت می کند و به تعبیری معلم خوب را کسی می دانند که تفکر و چگونگی استفاده از اطلاعات را به دانش آموزان یاد دهد و آنها را خلاق بار آورد. بنابراین، خلاقیت برای بقای هر جامعه و هر سازمانی لازم است و برای ایجاد و تداوم آن در افراد سازمان بایستی عادت به تفکر را در مدیران و کارکنان ایجاد کرد چرا که خلاقیت با تفکر به وجود می آید و ارزش تفکر به قدری زیاد است که در تعالیم اسلامی ارزش یک ساعت تفکر گاهی با ۶۰ سال عبادت بدنی بدون تفکر ارتقا یافته است.
وقتی تفکر برای انسان سازمانی عادت شود به دنبال آن خلاقیت و تولید افکار و اندیشه های جدید در تک تک کارکنان به صورت یک امر روزمره و همیشگی درآمده و نهادی می گردد و سازمان تبدیل به یک سازمان خلاق می شود که حاصل آن ایجاد سینرژی در خلاقیت است. بنابراین، باتوجه به نقش مهم خلاقیت در تحقق اهداف سازمان، در این مقاله سعی بر آن است که مفهوم و ماهیت خلاقیت، ویژگیهای اساسی مدیران خلاق تبیین و به مدیران و کارکنان کمک شود. تا با بکارگیری راهکارهای ارائه شده، خلاقیت خود را کاربردی کنند.
● مفهوم و ماهیت خلاقیت
از خلاقیت تعاریف متعددی به عمل آمده است. در فرهنگهای لغت فارسی خلاقیت به معنای آفریدن، به وجود آوردن و آفرینش به کار رفته است. در این مقاله به بعضی از تعاریف خلاقیت اشاره می شود: خلاقیت به معنای توانایی ترکیب ایده ها در یک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین ایده هاست.(۱)
خلاقیت عبارتست از به کارگیری تواناییهای ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید. (۲)
خلاقیت عبارتست از توانایی تجسم، پیش بینی و ایجاد ایده ها. (۳) «هنری پو آنکاره» ریاضیدان بزرگ فرانسوی (۱۹۴۸) می گوید: «خلاقیت یعنی تشخیص، تمیز، بصیرت، دریافت، درک و انتخاب.(۴)
باتوجه به تعاریف فوق می توان گفت خلاقیت پیدایی و تولید یک اندیشه و فکر جدید است در حالی که نوآوری عملی ساختن آن اندیشه و فکر آن است. نوآوری به معنی به کارگیری تفکرات جدید ناشی از خلاقیت است که در یک سازمان می تواند به صورت یک کالای جدید خدمت و یا راه حل جدید انجام کارها باشد. خلاقیت اشاره به قدرت ایجاد اندیشه های نو دارد و نوآوری به معنای کاربردی ساختن آن افکار نو و تازه است.(۵)
تخیل خلاق خمیرمایه خلاقیت است و منظور از تخیل خلاق نیرویی است که شخصی برای پیداکردن راههای بهتر انجام دادن یک کار دلخواه به کار می گیرد. خلاقیت با بکارگیری منظم و نظامدار تخیل در زمینه آنچه که انجام می دهید ظاهر می شود. درست است که گاه جرقه های الهام به ذهن انسان می رسد، اما این اتفاق ممکن است بعد از هفته ها، ماهها و حتی سالها طراحی، تفکر و تخیل مداوم و زیاد به وقوع بپیوندد. برای رسیدن به این هدف نیز باید تصورات ذهنی و تخیلات خود را به شیوه ای مناســب و هرروز به کار بگیریـد(۶) تا به اندیشـه ای برسید که در آن ذهن به طور عمیق با یک مسئله درگیر شود، به تجسم، واضح کردن آن بپردازد و به منظور فرموله کردن فکر یا دریافت مفهوم جدیدی به جرح و تعدیل آن بپردازد.
واقعیات در فرآیند خلاقیت به کار گرفته می شوند و باتوجه به اینکه تفکر خلاق به این موضوع آگاهی دارد که واقعیتها آن چنان که باید شناخته نشده اند و اطلاعات موجود تنها بخشی از دانش مربوط به وضعیت موجود است به شناسایی و کشف آنها می پردازد و با حذف و ترکیب واقعیتهـای موجود، به روشــن شدن فکر جدید کمک می کند (رضائیان، ص ۳۴) به طور کلی برای ایجاد خلاقیت مراحل زیر بایستی عملی شود:
● آمادگی : در این مرحله باید مشکل و یا طرحی را مشخص سازید که مایل به حل آن هستید؛
● خلق اندیشه: در این مرحله اندیشه های خلاق و حیاتی به ذهن شما می رسد و این احتمال که در نهـــــایت مشکل شما حل شود افزایش می یابد. در این مرحله می توانید راه حلهای گوناگون را درنظر بگیرید؛
● مرحله باز پیدایی : در این مرحله راه حلهای غیرعملی حذف، اندیشه های مشابه کنار گذاشته و به اندیشه هایی که برای روشن تر ساختن آن به اطلاعات یا به تفکر بیشتری نیاز است توجه بیشتری می شود؛
● مرحله قضاوت: در این مرحله اندیشه ها مورد ارزیابی قرار گرفته و عملی می شوند.(۷)
ویژگیهای مدیران خلاق
۱ – تمرکز بر یک موضوع و یک کار: باتوجه به اینکه اثربخشی خلاقیت بسته به سادگی و تمرکز دارد افراد خلاق عمدتاً بر یک کار متمرکز می شوند. افراد خلاق خلاقیتهای اثربخشی خود را از جاهای کوچک شـــروع می کنند. خلاقیت به دانش و مهارت و تمرکز نیاز دارد. این واضح است که افرادی استعداد بیشتری برای خلاقیت دارند. اما این استعدادها در یک زمینه محدود و مشخص است. درحقیقت نوآوران به ندرت در بیش از یک زمینه فعالیت دارند و این در تمام موفقیتهای نوآورانه آن صدق می کند.
خلاقیت نیز مانند کوششهای دیگر نیاز به استعداد، دانش و مهارت دارد. اما وقتی این موارد تامین شد، نیاز به کار سخت، متمرکز و هدفمند دارد. وقتی تلاش، پشتکار و تعهد نباشد، استعداد، دانش و مهارت بی فایده است.(۸)
افراد خلاق از طریق تمرکز به یک موضوع از سطحی نگری به ژرف نگری رسیده و مسائل و موضوعها را به طور عمیق و همه جانبه مورد بررســـی قرار می دهند و به خلاقیت دست می یابند. به طور کلی مشخصات مدیران خلاق در بعد تمرکز به طور فهرست وار عباتند از:
▪ تمرکز فکری را به راحتی به وجود می آورند؛
▪ روی کار خاص و موردنظر تمرکز کرده و به راحتی آن را رها نمی کند؛
▪ روی موضوعهای علمی موردنظر تمرکز پیدا می کند؛
▪ دارای ژرف نگری در مسائل و پدیده ها و موضوعها هستند؛ رشد حرفه ای را به عنوان معیار موفقیت باور می کنند؛
▪ توانایی تمام کردن، کامل کردن و یکی کردن افکار گوناگون در آنان بالاست.
۲ – دارای روحیه علمی و پژوهشی هستند: مدیران خلاق با مسائل و امور مربوط به سازمان و حتی زندگی شخصی برخورد اصولی و علمی داشته و تحقیق و پژوهش را برای حل مشکلات کارساز می دانند و این به خاطر این است که استفاده از راه حلهای جدید موجب صرفه جویی شده و زودتر می توان به نتیجه رسید.
به کارگیری روشهای تحقیق علمی و روش حل مسئله برای مدیران خلاق و نوآور امری طبیعی و روزمره است. بنابراین، آنها در انجام کارهای ریز و درشت و سخت و آسان مراحل زیر را به کار می گیرند.
الف – شناسایی مشکل : در این مرحله مشکل از ابعاد مختلف مورد شناسایی قرار گرفته و تبیین می گردد؛
ب – بررسی عـلل مشکل: در این مرحله منشـا به وجود آمدن مشکل بررسی می شود تا بهتر بتوانند راه حلها را شناسایی کنند؛
ج – تعیین و بررسی راه حلهای ممکن: در این مرحله باتوجه به نوع و مــــاهیت مشکلات راه حلهای زیادی مورد بررسی و شناسایی قرار می گیرد؛
د – تعیین معیارها برای سنجش راه حلها: در این مرحله معیارهای مختلف اقتصادی، سیاسی، فــــــرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و… تعیین می گردد؛
ها- تعیین نتایج حاصل از مقایسه راه حل با معیارها؛
و – انتخاب راه حل مناسب؛
ز – اجرا و ارزیابی در این مرحله راه حل به کار گرفته شده به صورت
تکوینی ارزیابی شده و اصلاحات لازم صورت گرفته و بدین طریق از مدل حل مسئله برای ایجاد خلاقیت و نوآوری استفاده می گردد.(۹)
● به طور کلی ویژگیهای مدیران خلاق در بعد داشتن روحیه علمی و پژوهشی به طور فهرست وار عبارتند از:
▪ دارای روحیه کنجکاوی قوی هستند؛
▪ از مطالعه مطالب و موضوعهای جدید لذت می برنند؛
▪ به جای حل مشکل عمدتاً مسئله یاب هستند و قبل از بروز مشکل به سراغ مشکلات و حل آنها می روند؛
▪ دارای تفکر علمی و فعالیتهای نظام مند هستند؛
▪ گرایش غالب به حل مشکلات اجتماعی از طریق تحقیق و پژوهش دارند؛
▪ برخورد اصولی و منطقی با پدیده ها و مسایل و افراد دارند؛
▪ در پی تولید افکار و اندیشه های جدیدند؛
به دنبال بومی کردن تحقیق و پژوهش در امور عادی کار و زندگی هستند؛
در تعریف و انتخاب اهداف پژوهش و مسائل پژوهشی دقت دارند.
۳ – حد بالایی از قابلیت خطرکردن دارند: خلاقیت خصیصه آدمهایی است که جرئت خطرکردن دارند. برای مثال در علوم پژوهشهای خلاق کم و بیش همیشه مستلزم قمارکردنهای حساب شده است ولی کارهای عادی را می توان بدون چندان خطرکردن انجام داد. فرد حرفه ای در هیچ عرصه ای علم یا بازار بورس به دنبال «بحث موفقیت پنجاه پنجاه» نیست. به عکس، جویای موقعیتی است که در آن بتواند کاری کند تا دانش برتر به بار نشیند. گاه این دانش برتر حاصل پشتکار در کسب «قطعه هایی» بیش از اکثر افراد دیگر است. گاه تصادفی حاصل می شود. اما هرگونه که حاصل شود، بعید است که عنصر خطر را به کلی حذف کند.
عملکرد خلاق مستلزم دست زدن به خطرهای حساب شده هم هست، که در آنها هم دقت محاسبات بر دانش برتر استوار شده است.(۱۰) قبول خطر همیشه با شناخت یا خطرات و تجزیه و تحلیل آنها به مبنای میزان اثرگذاری بر سازمان شروع می شود و (مدیران خلاق) برمبنای اطلاعات جمع آوری شده و آگاهی، به ارزیابی ریسک از طریق انجام فرآیند اصلی زیر می پردازند:
الف – برآورد میزان ریسک (اندازه گیری ریسک)؛
ب – سنجش ریسک، چقدر این ریسک نسبت به ریسک های دیگر بزرگتر است؛
ج – تصمیم گیری در مورد ریسک (آیا این ریسک با درنظر گرفتن معیارهای متداول روز قابل قبول است)؛
د – اقدام لازم در مورد ریسک. (۱۱)
به طور کلی می توان مشخصه های اصلی خطرپذیــــری مدیران خلاق را به طور فهرست وار به شرح زیر بیان کرد:
۱-۳ در بیان نظر و عقیده خود جرئت دارند؛
۲-۳ در عمل و اجــــــرا جسارت به خرج می دهند؛
۳-۳ مسئولیت پذیرند؛
۴-۳ بدون هـــراس فکر و نظر خود را پیاده می کنند؛
۵-۳ آمادگی برای ماجراجویی های علمی و اجتماعی دارند؛
۶-۳ برای تجربه شکست و رسیدن به موفقیتها آماده اند.
مجله تدبیر
- زندگی و مفاهیم کلیدی آرجون آپادورای
● اطلاعات شخصی آرجون آپادورای استاد انسانشناسی و زبانها و تمدنهای آسیای جنوبی در دانشگاه شیکاگو است. او قبلا مدیر موسسه علوم انسانی در همین دانشگاه بود. او همچنین مدیر طرح جهانی شدن دانشگاه شیکاگو است. ● مدارج و موقعیتهای قبلی نخستین درجهٔ آپادورای در هنرهای [دوره] میانی در دانشگاه بمبئی در سال ۱۹۶۷ بود. لیسانس تاریخ را [...] ... - فوکو و فمینیسم
فوکو روابط بین قدرت، بدن و جنسیت را از زوایای بسیار متعددی مورد تحلیل قرار داده است. در وهله اول فوکو وجوه پر ارزش قدرت های انضباطی (همانند دولت یا نظام های تربیتی) را تحلیل می کند که گاه خارج از حیطه تعریف های مضیق سیاسی اعمال می شود و در واقع با پروژه فمینیسم [...] ... - حذف حقیقت کاری بیهوده و ناممکن
مقاله حاضر پاسخی است بسیار چکیده به دو گروه از هموطنان.یکم آنهایی که در پی حذف نام شاهان، یا آن گونه که بعداً تصحیح شد، نام سلسله های پادشاهی در ایران اند و دوم آن دسته که هوادار تاریخ رسمی کنونی هستند. ۱) تاریخ علم است و علم تاریخ، جامعه و انسان اجتماعی را در درازنای [...] ... - احساسات خود را کنترل کنید
ایـن بار میخواهیم درسی از کتاب تلنگرهای زندگی را برای شـما بازگو کنیم. ماجرای جالبی است. در رستوران مــحل بودیم که ناگهان یکی از مشتری هـا خونـسردی خــود را از دست داد و و کلماتی را بر زبان آورد که نباید میگفت. جریان از این قرار بود: ▪ مشتری: من این صورتحساب لعنتی رو پرداخت نمیکنم. ـ [...] ... - بررسی ارگانیکی یا مکانیکی بودن ساختار سازمانی موجود دانشگاه آزاد اسلامی واحد نوشهر و چالوس و تعیین ساختار ارجح از دیدگاه کارکنان
در بیان اهمیت و ضرورت وجودی سازمان ها در جامعه ، اتزیونی ، اجتماع امروز را جامعه ی سازمانی معرفی می کند و معتقد است که انسان امروزین از لحظه ی تولد در بیمارستان تا لحظه ی مرگ و دفن در گورستان ، در سازمان ها به سر می برد و از طرفی با توجه [...] ... - نوآفرینی کسبوکار
● نوآفرینی کسبوکار در محیط متلاتم امروزی، تغییرات خواسته و ناخواسته سازمانها را احاطه کرده است. عوامل متعددی مانند موارد جهانی، پیشرفت فناوری، اشتها و ذائقه مشتری و رقبا از خارج سازمان به همراه جابجایی پرسنل، دستاوردهای تحقیقاتی، بازنگری، توسعه و ذینفعان از داخل و عامل متعدد دیگر برای توجه و جهت دادن همهجانبه به تغییرات [...] ... - نگاهی به درون
هیچ وقت به پستوی ذهن خود سفر کردهاید، قطعا سفر پرپیچ و خمی است؛ اگر پیچیدگیهای آن را دریابیم. چرا که تجربیات گوناگون ما در این پستو، طبقهبندی و نگهداری میشوند و در واقع هر کلام، روایت و ماجرایی، پروندهای از آنها را به بازخوانی فرامیخواند. این بازخوانیها که به تصویرسازیهای متفاوتی از واقعیت میانجامد. اما همه [...] ... - مراحل رشد شناخت و اندیشه کودک ازدیدگاه پیاژه
زمانی نه چندان دور و کهن، هر خانه فضایی داشت که به آن «باغچه» و گاه «باغ» میگفتند. هنوز هم کاخها یا کاشانههایی با چنین فضایی وجود دارند؛ در شهرستانهای «ابرشهر» نشده بیشتر! اما برجها و مجتمعها میروند که به حضور باغ و باغچهها پایان دهند. کودکی نسل من بیشتر در باغچه گذشت و کودکی نسل [...] ... - جنسیت
در هر اندیشه مدرن و پسامدرن، جنسیت[۱] gender را میتوان در بافت همسانی و تمایز، به بهترین نحو درک کرد. از حیث تاریخی، جنسیت، مقولهای است که در نیمه دوم قرن بیستم، همزمان با آغاز نهضت فمینیسم[۲] feminsmکه اغلب عنوان «موج دوم»[۳] second wave به آن اطلاق میشود، ظهور یافت و مورد تحلیل و نقد [...] ... - مدیریت اطلاعات در سازمان
رشد روز افزون علوم مختلف و گستردگی و پیچیدگی روابط سازمانی در عرصه داخلی و خارجی مدیریت امروز را ناگزیر از توجه جدی برای انتخاب شیوه برخوردی مناسب با ابزاری مهم به نام" اطلاعات" کرده است. اطلاعات در دنیای امروز مهمتری و کارآمدترین سلاح ها در عرصه رقابت های تجاری، سیاسی، فرهنگی و… هستند. در [...] ...
فناوری و خوشبختی.پیمانکاری عمومی؛ وظایف و مسئولیتها.مدیریت با مهربانی و قاطعیت.زبان مغالطه آمیز.نظارت و بازرسی در اسلام.توسعه کالبدی تهران در فرایند مدرنسیم، پست مدرنیسم و جهانی شدن.قانون مطبوعات و نشریات الکترونیکی.جنون نیاز ….جایگاه و ضرورت شادی و نشاط میان جوانان وگریز از نامیدی ویأس.جامعهشناسی علیه جامعهشناسی.
مقالات راهکارهای اصلاح ساختار یک سازمان , مقالات تقویت بسکتبال , تقویت متور تحقیق , تحقیق تقویت کننده pdf , تحقیق برای تقویت شکم , تقویت سازه های بتن آرمه مقالات pdf , تحقیق درباره ی تقویت بازو , مقالات علمی تقویت رنگ در ماهی زینتی , تقویت وترمیم سازه های بتن آرمه مقالات pdf , مقالات تحقیقی برجسته در خصوص تبدیل شهرداری تهران از سازمان خدماتی به سازمان اجتماعیحیب ,